Στοιχεία βυζαντινής μουσικής – Ψαλτική

Τίτλος Μαθήματος

Στοιχεία βυζαντινής μουσικής – Ψαλτική

Κωδικός Μαθήματος

MUS2310

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 5 ώρες/εβδομάδα, (3 θεωρία + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

2ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

5 (3+2)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση βασικών στοιχείων ιστορίας της βυζαντινής ψαλτικής.

- Κατανόηση των βασικών ιδιαιτεροτήτων της.

- Εφαρμογή: οι φοιτητές θα μπορούν να εκτελούν απλές μελωδικές γραμμές στα διαφορετικά γένη (genera) και ήχους (echoi) της παράδοσης αυτής.

- Ανάλυση των ιδιαίτερων στοιχείων που διαφοροποιούν την παράδοση αυτή όπως τα διαστήματα, οι μελωδικές έλξεις και η πλούσια τροπική συμπεριφορά, ο τονικός ρυθμός καθώς και ο ιδιαίτερος τρόπος παρασήμανσής τους με την Παρασημαντική

- Σύνθεση των παραπάνω γνώσεων με σκοπό την απόκτηση μιας στοιχειώδους εξοικείωσης με την θεωρία, πράξη και γραφή της βυζαντινής μουσικής

- Αξιολόγηση των ιδιαιτεροτήτων της παράδοσης αυτής και αποτίμηση της σχέσης της με τα κοσμικά ιδιώματα της ανατολικής Μεσογείου.

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από την από κοινού φωνητική ερμηνεία των ασκήσεων και των υπό μελέτη παραδειγμάτων και ταυτόχρονη χρήση εποπτικών και κυρίως ακουστικών μέσων καθώς και ειδικών λογισμικών για την ακρόαση και ανάλυση πρότυπων εκτελέσεων.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

 

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα ΙΙ

Λόγια μουσική της Ανατολής

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Εισαγωγή στην θεωρία µε παρουσίαση των βασικών δοµικών στοιχείων που συνθέτουν το βυζαντινό µέλος (διαστήµατα, γένη, συστήµατα, χρόες, κλίµακες) και των σηµαντικότερων χαρακτηριστικών των ήχων της βυζαντινής µουσικής. Τονικός ρυθµός, χρονική αγωγή και είδη του µέλους. Στοιχεία παρασήµανσης και γραφής της µουσικής αυτής (ποσοτικοί και ποιοτικοί χαρακτήρες, χρονικά σηµεία, υφέσεις και διέσεις, µαρτυρίες και φθορές)

Εργαστήριο:

Έµφαση στην δι’ ακοής εκµάθηση της εκτέλεσης των διαστηµάτων, κλιµάκων των ήχων, του ισοκρατήµατος και των βασικών µελωδικών έλξεων που χαρακτηρίζουν τους ήχους της Εκκλησιαστικής µουσικής, καθώς και στην δι’ ακοής αναγνώριση των στοιχείων αυτών.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Γιαννέλος Σ. Δ. (2010). Σύντομο Θεωρητικό Βυζαντινής Μουσικής, σειρά: Θεωρία και Ιστορία Βυζαντινής Μουσικής. Κατερίνη: Επέκταση

Ευθυμιάδης, Α. 1988, Μαθήματα Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής Θεσσαλονίκη: Μέλισσα

Καράς, Σ. 1986, Μέθοδος Ελληνικής Μουσικής: Θεωρητικόν Α΄-Β΄, Αθήνα

Κωνσταντίνου Γ. 1997, Θεωρία και Πράξη της Εκκλησιαστικής Μουσικής, Αθήνα

Παναγιωτόπουλος, Δ. Γ. 1949, Θεωρία και Πράξη της Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής, Αθήνα: Σωτήρ

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον μελέτη ασκήσεων που δίδονται στην τάξη και αφορούν στην εξάσκηση στην εκτέλεση των διαστημάτων, των έλξεων και των λοιπών στοιχείων των Βυζαντινών ήχων

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών, συζήτηση και εξάσκηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (ξεχωριστά για την θεωρία και την άσκηση). Αξιολογείται ο βαθμός κατανόησης των βασικών στοιχείων θεωρίας(Θεωρία), καθώς και η ικανότητα στην απόδοση-ερμηνεία απλών μελωδικών παραδειγμάτων(Εργαστήριο)

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish