Στοιχεία Ακουστικής & Οργανοποιία

Τίτλος Μαθήματος

Στοιχεία Ακουστικής & Οργανοποιία

Κωδικός Μαθήματος

MUS1110

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 4 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

1ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

5 (2+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση των βασικών αρχών της ακουστικής φυσικής.

- Κατανόηση του τρόπου με τον οποίον οι αρχές αυτές παρατηρούνται στα μουσικά όργανα και την εν γένει παραγωγή οργανωμένων ήχων.

- Εφαρμογή των εν λόγω αρχών στην μουσική θεωρία και στην οργανοποιία.

- Ανάλυση των μεθόδων κατασκευής και συντήρησης μουσικών οργάνων και εννόησή τους στη βάση της θεωρίας.

- Σύνθεση των δεδομένων της φυσικής επιστήμης με αυτά της ακουστικής εμπειρίας.

- Αξιολόγηση των ζητημάτων που σχετίζονται με τον χαρακτήρα και την ποιότητα του μουσικού ήχου.

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη. Στο εργαστήριο, εφαρμοσμένες ασκήσεις κατασκευής και συντήρησης ηχογόνων οργάνων.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

 

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι – Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ – Μουσική δεξιότητα ΙΙ

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσική πληροφορική

Ο κώδικας midi στη μουσική πληροφορική

Τεχνικές ηχοληψίας και ηχογράφησης

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Ψηφιακός ήχος

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Aρχές Aκουστικής: α) Περιοδικά φαινόμενα: Ταλαντώσεις, Εγκάρσια & διαμήκη αρμονικά κύματα, β) Ήχος: παραγωγή, διάδοση, είδη ήχων, ταχύτητες διάδοσης ήχου, γ) Κυματικές ιδιότητες ήχου: ανάκλαση, διάθλαση, συμβολή, περίθλαση, συντονισμός ηχητικών πηγών, ακουστικά διακροτήματα, στάσιμα κύματα, φαινόμενο Doppler, ένταση και ισχύς ήχου, δ) Φυσιολογικά χαρακτηριστικά ήχων. Μουσικοί ήχοι. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα ήχων. Ύψος ήχου, αρμονικοί ήχοι, όρια ακουστών ήχων, ακουστότητα, χροιά, υπέρηχοι, φάσμα συχνοτήτων, ανάλυση Fourier. Αντιστοιχία αντικειμενικών και υποκειμενικών γνωρισμάτων. Ακουστότητα των ήχων και σχέση της με τη συχνότητα (διάγραμμα ακουστότητας). Κλίμακα ακουστότητας, ε) Μουσικά διαστήματα - μουσική κλίμακα, στ) Πηγές μουσικών ήχων: χορδές, ηχητικοί σωλήνες, διαπασών, μεμβράνες, ανθρώπινη φωνή, ζ) Φυσική και ακουστική μουσικών οργάνων, φάσματα συχνοτήτων και αρμονικές εγχόρδων, πνευστών, κρουστών κλπ. η) Ακουστική χώρου, Χρόνος αντήχησης, ακουστικό κέρδος, ηχοαπορρόφηση ηχοµόνωση. Φυσικό φαινόµενο της αρµονικής στήλης, απειρία φυσικών διαστηµάτων και µέθοδοι προσδιορισµού τους (γεωµετρική, αριθµητικές), βασικές αρχές διαστηµατικής θεωρίας.

Eργαστήριο:

Παρουσίαση σε γενικές γραμμές όλων των σταδίων κατασκευής και συντήρησης των διαφόρων οικογενειών λαϊκών οργάνων (πνευστά, έγχορδα, κρουστά κλπ.), των μεθόδων επισκευής, των τεχνικών αντικατάστασης τμημάτων των οργάνων και των μεθόδων συντήρησης παλιών οργάνων.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Brice R., Τεχνολογία µουσικής, Τζιόλας 2001

Courtnall R., Making Master Guitars, Robert Hale & Company 2002

Daly R., Παραδοσιακά µουσικά όργανα, Δήµος Πατρέων, Πάτρα 1994

Neville H.F., T. D. Rossing, The Physics of Musical Instruments, Springer Verlag 1998

Roederer J.G., The Physics and Psychophysics of Music: An Introduction, Springer Verlag 1995

Rossing T.D., F.R. Moore, P.A. Wheeler, The Science of Sound (3rd Edition), Pearson Addison Wesley 2001

Έβερεστ Α. Φ., Εγχειρίδιο Ακουστικής, Τζιόλας 1998

Έργκλε Τ., Μουσική Ακουστική Τεχνολογία, Ίων 1999

Παπανικολάου Γ., Ηλεκτροακουστική, University Studio Press 1985

Σκαρλάτος Δ., Εφαρµοσµένη Ακουστική, Ίων 1998

Σπυρίδης Χ. Χ., «Ακουστική χώρων», Αθήνα, 2003

Σπυρίδης Χ. Χ., «Φυσική και Μουσική Ακουστική», GRAPHOLINE, Θεσσαλονίκη 2005

Φρονιμόπουλος Νίκος, «Ο ταμπουράς του Μαρκυγιάννη και η οργανοποιία του Λεωνίδα Γαΐλα», Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα 2010

Μαθησιακές Ασκήσεις

Εφαρμοσμένες ασκήσεις ακουστικής.

Κατασκευαστικές εφαρμογές.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Συμμετοχική διδασκαλία αλλά και βιωματική μέθοδος.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Αξιολογείται η δυνατότητα κατανόησης των βασικών άρχων της ακουστικής φυσικής. Στο εργαστήριο, διαρκής αξιολόγηση με βάση την εβδομαδιαία επίδοση στις απαιτούμενες ασκήσεις δεξιότητας.

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish