Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Τίτλος Μαθήματος

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Κωδικός Μαθήματος

MUS6022

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 6 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 άσκηση + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

6ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

7 (4+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης της τροπικότητας της μελωδίας καθώς και των συστημάτων εναρμόνισής της. Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας.

- Κατανόηση όλων των επιμέρους μεθόδων και αναλυτικών εργαλείων στο ζήτημα της εναρμόνισης του συστήματος των μακάμ όπως αυτό εμφανίζεται σε ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου. Κατανόηση της θέσης και του ρόλου του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας σε ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου

- Εφαρμογή όλων των στοιχείων τροπικότητας, ρυθμολογίας, μορφολογίας καθώς και ιδιαίτερων υφολογικών στοιχείων διαφόρων τοπικών ιδιωμάτων πάνω στο όργανο δεξιότητας

- Ανάλυση με την βοήθεια των μεθόδων τροπικής ανάλυσης και εναρμόνισης μελωδικών παραδειγμάτων από διάφορα ιδιώματα

- Σύνθεση γνώσεων από τα πεδία μουσικής θεωρίας και πράξης με σκοπό την βαθύτερη κατανόηση των πολύπλοκων προφορικών παραδόσεων της Ανατολικής Μεσογείου

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση νέων μοντέλων εξήγησης σε επίπεδο θεωρίας και νέων τρόπων χρήσης των παραδοσιακών οργάνων σε επίπεδο μουσικής πράξης

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από xρήση μουσικών οργάνων, εποπτικών και κυρίως ακουστικών μέσων καθώς και ειδικών λογισμικών για την ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

 

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσική καταγραφή

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Στοιχεία βυζαντινής μουσικής - Ψαλτική

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Ανάλυση των τεχνικών εναρµόνισης των μακάμ όπως αυτές ορίζονται από µουσικούς αλλά και αισθητικούς κανόνες στα πλαίσια της λαϊκής τους χρήσης. Επισκόπηση των διαφοροποιήσεων στον τρόπο εναρµόνισης, όπως εµφανίζονται στα µουσικά ιδιώµατα των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας στη διαχρονία.

Άσκηση:

Εξάσκηση στην δι’ ακοής αναγνώριση συγχορδιών επί τυπικών παραδειγµάτων του επισκοπούµενου ρεπερτορίου. Ασκήσεις εναρµόνισης σύµφωνα µε περιγεγραµµένα αισθητικά πλαίσια. Ασκήσεις κατανόησης των αρµονικών κύκλων, γενικεύσεις και ιδιαιτερότητες.

Εργαστήριο:

Ασκήσεις τεχνικής εκτέλεσης. Εφαρµογή των µακάµ και των λαϊκών δρόµων. Μελέτη λαϊκών και παραδοσιακών κοµµατιών από το σχετικό ρεπερτόριο του κάθε οργάνου, είτε συγκεκριµένων περιοχών είτε συγκεκριµένων εποχών. Σολιστική προσέγγιση - συνοδευτική προσέγγιση, τοπικές υφολογικές διαφοροποιήσεις µουσικής εκτέλεσης. Παρουσίαση και ανάλυση τεχνικής συγκεκριµένων τοπικών µουσικών αντιπροσώπων ανά όργανο. Η δυσκολία των εφαρµογών αυτών είναι προοδευτικά αυξανόµενη στην πορεία των εξαµήνων. Εισαγωγή στην µελέτη του βασικού ρεπερτορίου για κάθε όργανο. Σχετικός λειτουργικός ρόλος του κάθε οργάνου στις ορχήστρες, κατά τόπο και περίσταση. Ακουστικά ηχητικά χαρακτηριστικά, ηλεκτρική ενίσχυση.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Davis, R. 2000, «Mode» στο New Grove Dictionary of Music and Musicians. Λονδίνο: Macmillan

Ozkan, I.H. 1984, Turk Musikisi Nazariyati ve Usulleri Istanbul: Otuken

Powers, H. 1980, «Mode» στο New Grove: Dictionary of Music and Musicians. Vol 12. London: Macmillan

Signell, K. 2004, Makam: Modal Practice in Turkish Art Music. Nokomis Florida: Usul

Ανδρίκος Νίκος, «Το υβριδικό σύστημα των λαϊκών δρόμων και η ανάγκη εναλλακτικής επαναδιαχείρισής του», Μουσική (και) Θεωρία (Τετράδια 5), Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής ΤΕΙ Ηπείρου, Άρτα, σ. 96-106

Κηλτζανίδης, Π. 1881, Μεθοδική Διδασκαλία Ελληνικής Μουσικής, Θεσσαλονίκη: Ρηγόπουλος

Μαυροειδής, Μ. 1999, Mουσικοί Τρόποι στην Ανατολική Μεσόγειο Αθήνα: Φαγκότο

Μυστακίδης Δ., Το λαούτο, Εν Χορδαίς, Θεσσαλονίκη 2005

Τσαρδάκας Απόστολος, Το κανονάκι στις 78 στροφές, Τµήµα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής - Fagotto, Άρτα – Αθήνα 2008

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον μελέτη ασκήσεων που δίδονται στην τάξη και αφορούν στην τροπική ανάλυση παρτιτούρας και την δι’ ακοής ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων.

Κατ’ οίκον μελέτη πάνω στο όργανο ασκήσεων και μελωδικών κομματιών του ιδιαίτερου ρεπερτορίου του οργάνου δεξιότητας.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών, συζήτηση και εξάσκηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (ξεχωριστά για την θεωρία και την άσκηση). Αξιολογείται ο βαθμός κατανόησης των μεθόδων τροπικής ανάλυσης που διδάσκονται στο μάθημα και η γνώση των βασικότερων τροπικών οντοτήτων που απαντώνται σε μουσικά ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου (Θεωρία), καθώς και η ικανότητα στην δι' ακοής ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων (Άσκηση).

Στο Εργαστήριο αξιολογείται η αποκτηθείσα δεξιότητα στο όργανο σε επίπεδο τεχνικής και ύφους καθώς και η ικανότητα απόδοσης των τρόπων, των ρυθμών και του ειδικού ρεπερτορίου του οργάνου (οι απαιτήσεις αυξάνονται προοδευτικά ανάλογα με το εξάμηνο).

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish