Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Τίτλος Μαθήματος

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Κωδικός Μαθήματος

MUS5022

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 6 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 άσκηση + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

5ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

7 (4+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης της τροπικότητας της μελωδίας όπως αυτή παρουσιάζεται στις πολυτροπικές παραδόσεις που αναπτύχθηκαν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας.

- Κατανόηση όλων των επιμέρους μεθόδων και αναλυτικών εργαλείων που αναπτύχθηκαν στα τροπικά συστήματα της Οκταηχίας, των Αραβοπερσικών Μακαμ και των αρχαιοελληνικών Αρμονιών. Κατανόηση της θέσης και του ρόλου του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας σε ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου

- Εφαρμογή όλων των στοιχείων τροπικότητας, ρυθμολογίας, μορφολογίας καθώς και ιδιαίτερων υφολογικών στοιχείων διαφόρων τοπικών ιδιωμάτων πάνω στο όργανο δεξιότητας.

- Ανάλυση με την βοήθεια των μεθόδων τροπικής ανάλυσης μελωδικών παραδειγμάτων από διάφορα ιδιώματα

- Σύνθεση γνώσεων από τα πεδία μουσικής θεωρίας και πράξης με σκοπό την βαθύτερη κατανόηση των πολύπλοκων προφορικών παραδόσεων της προαναφερθείσης περιοχής.

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση νέων μοντέλων εξήγησης σε επίπεδο θεωρίας και νέων τρόπων χρήσης των παραδοσιακών οργάνων σε επίπεδο μουσικής πράξης.

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από xρήση μουσικών οργάνων, εποπτικών και κυρίως ακουστικών μέσων καθώς και ειδικών λογισμικών για την ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσική καταγραφή

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Στοιχεία βυζαντινής μουσικής – Ψαλτική

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Παράλληλη παρουσίαση των τροπικών συστημάτων των μακάμ και της οκταηχίας. Μελέτη ιδιαίτερων τροπικών οντοτήτων που απαντώνται σε μουσικά ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου. Ανάλυση μορφολογικών ζητημάτων μελωδικής ανάπτυξης.

Άσκηση:

Εξάσκηση στην δι’ ακοής τροπική ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων.

Εργαστήριο:

Ασκήσεις τεχνικής εκτέλεσης. Εφαρμογή των μακάμ και των λαϊκών δρόμων. Μελέτη λαϊκών και παραδοσιακών κομματιών από το σχετικό ρεπερτόριο του κάθε οργάνου, είτε συγκεκριμένων περιοχών είτε συγκεκριμένων εποχών. Σολιστική προσέγγιση - συνοδευτική προσέγγιση, τοπικές υφολογικές διαφοροποιήσεις μουσικής εκτέλεσης. Παρουσίαση και ανάλυση τεχνικής συγκεκριμένων τοπικών μουσικών αντιπροσώπων ανά όργανο. Η δυσκολία των εφαρμογών αυτών είναι προοδευτικά αυξανόμενη στην πορεία των εξαμήνων.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Davis, R. 2000, ‘Mode’στο New Grove Dictionary of Music and Musicians. Λονδίνο: Macmillan

Ozkan, I.H. 1984, Turk Musikisi Nazariyati ve Usulleri Istanbul: Otuken

Powers, H. 1980, ‘Mode’ In the New Grove: Dictionary of Music and Musicians. Vol 12.London: Macmillan

Signell, K. 2004, Makam: Modal Practice in Turkish Art Music. Nokomis Florida: Usul

Καράς, Σ. 1970, Γένη και Διαστήµατα στην Βυζαντινήν Μουσικήν (Genera and Intervals in Byzantine Music) Αθήνα

Καράς, Σ. 1989, Αρµονικά (Harmonics) Athens: Association for the dissemination of Greek Music

Κηλτζανίδης, Π. 1881, Μεθοδική Διδασκαλία Ελληνικής Μουσικής, Θεσσαλονίκη: Ρηγόπουλος

Μαυροειδής, Μ. 1999, Mουσικοί Τρόποι στην Ανατολική Μεσόγειο Αθήνα: Φαγκότο

Σκούλιος, Μ. 2007, «Προφορικότητα και διαστηµατικός πλούτος σε µουσικά ιδιώµατα της ΒΑ Μεσογείου», στο Προφορικότητες, Τετράδιο Νο 3, Εκδ. Τµήµατος Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής

Σκούλιος, Μ. 2010, «Η θέση και η σημασία της έννοιας της κλίμακας στα ανατολικά τροπικά συστήματα», Μουσική (και) Θεωρία (Τετράδια 5), Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής ΤΕΙ Ηπείρου, Άρτα, σ. 114-130

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον μελέτη ασκήσεων που δίδονται στην τάξη και αφορούν στην τροπική ανάλυση παρτιτούρας και την δι’ ακοής ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων.

Κατ’ οίκον μελέτη πάνω στο όργανο ασκήσεων και μελωδικών κομματιών του ιδιαίτερου ρεπερτορίου του οργάνου δεξιότητας.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών, συζήτηση και εξάσκηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (ξεχωριστά για την θεωρία και την άσκηση). Αξιολογείται ο βαθμός κατανόησης των μεθόδων τροπικής ανάλυσης που διδάσκονται στο μάθημα και η γνώση των βασικότερων τροπικών οντοτήτων που απαντώνται σε μουσικά ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου (Θεωρία), καθώς και η ικανότητα στην δι' ακοής ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων (Άσκηση)

Στο Εργαστήριο αξιολογείται η αποκτηθείσα δεξιότητα στο όργανο σε επίπεδο τεχνικής και ύφους καθώς και η ικανότητα απόδοσης των τρόπων, των ρυθμών και του ειδικού ρεπερτορίου του οργάνου (οι απαιτήσεις αυξάνονται προοδευτικά ανάλογα με το εξάμηνο).

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish