Λαϊκές & παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Τίτλος Μαθήματος

Λαϊκές & παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Κωδικός Μαθήματος

MUS3122

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 4 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

3ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

6 (3+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας, της πορείας και εξέλιξης της λαϊκής μουσικής ορχήστρας η οποία είχε και έχει ως αναφορά τον Ελλαδικό χώρο. Ανασκόπηση γεωγραφική και ειδολογική.

- Κατανόηση όλων των ιδιότυπων μουσικών χαρακτηριστικών του κάθε τόπου και της κάθε είδους ορχήστρας, καθώς και των αισθητικών αντιλήψεων εκτέλεσης οι οποίες ορίζουν το λαϊκό τραγούδι από τον 19ο αι. και μετά.

- Εφαρμογή των προσεγγίσεων αυτών σε όλες τις καλλιτεχνικές εκφράσεις της λαϊκής μουσικής. Ταξινόμηση και οριοθέτηση των διαφορετικών ιδιωμάτων και τύπων ορχήστρας που αναπτύσσονται.

- Ανάλυση των βασικών μουσικών χαρακτηριστικών όπως, οργανολόγιο, μελωδική ανάπτυξη, ρυθμός, αρμονία, φόρμα κλπ. Ανάλυση και εφαρμογή των βασικών ζητημάτων καλλιτεχνικής έκφρασης σε σχέση με το τοπικό και το υπερτοπικό υπό το πρίσμα της αισθητικής της εκτέλεσης.

- Σύνθεση της ιστορικής, κοινωνικής, οικονομικής κλπ. πραγματικότητας με την διαμόρφωση και εξέλιξη των μουσικών ορχηστρών και μουσικών ιδιωμάτων. Καλλιτεχνική προσέγγιση αισθητικών εκτέλεσης στον χώρο και τον χρόνο.

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση ερμηνευτικών προτάσεων κατανόησης της μελέτης των λαϊκών μουσικών ορχηστρών, καθώς και για την υλοποίηση μουσικών ερμηνειών με βάση ιδιοτοπικά και ειδολογικά ιδιώματα.

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από ακρόαση και ανάλυση επιλεγμένων μουσικών παραδειγμάτων από το σχετικό ελληνικό ρεπερτόριο. Ομαδική εκτέλεση μουσικών παραδειγμάτων με γνώμονα την μουσική γεωγραφία, τα είδη μουσικής και την ορχηστρική τυπολογία.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ – Μουσική δεξιότητα ΙΙ

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Ηχητικός πολιτισμός

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσικές του κόσμου

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Χορός και ελληνικός λαϊκός πολιτισμός

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Εξετάζεται η συγκρότηση και το ρεπερτόριο των ελληνικών λαϊκών ορχηστρών. Αναλύονται μουσικά κομμάτια, ακουστικά και σε μορφή μουσικού κειμένου.

Εργαστήριο:

Οι σπουδαστές εξασκούνται στις εκτελέσεις κομματιών ενός ειδικού ή ευρύτερου ρεπερτορίου, και εντάσσονται σε μικρά ή μεγαλύτερα μουσικά σύνολα πολυποίκιλων οργανικών συνδυασμών. Εξασκούνται παράλληλα στην γρήγορη ανάγνωση παρτιτούρων «οδηγών» καταγεγραμμένων μουσικών θεμάτων του λαϊκού ρεπερτορίου, διασκευών του ή και πρωτότυπων ενορχηστρώσεων. Οι απαιτήσεις σε επίπεδο δεξιότητας και απόδοσης ύφους διαφοροποιούν τα επίπεδα του μαθήματος.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Γκαϊδατζή Ζ., Βαγγέλης Σούκας: Όλα για τ' όνομα. Η ζωή και το έργο του σπουδαιότερου εν ζωή Έλληνα παραδοσιακού κλαρινίστα, Κέδρος, Αθήνα 2005

Κουτσοθανάσης Β., Τραγούδια της Σμύρνης: λαϊκά (παραδοσιακά): σε νότες και στίχους, Αθήνα 1988

Κωνστάντζος Γ., Τραγούδια της Πόλης, Fagotto, Αθήνα 2001

Λιάβας Λ., Μουσικές της Θράκης: μια διεπιστημονική προσέγγιση: Έβρος, Σύλλογος οι Φίλοι της Μουσικής, Ερευνητικό Πρόγραμμα «Θράκη», Αθήνα 1999

Μουσικά σταυροδρόμια στο Αιγαίο, Λέσβος (19ος - 20ός αιώνας), Υπουργείο Πολιτισμού - Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Εξάντας, Αθήνα 2000

Νικολακάκης Δ., Χανιώτικη μουσική παραδοση: όργανα και καλλιτέχνες, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων, Χανιά 2007

Παπαδάκης Γ., Μουσική και Μουσικοί της Θράκης, Υπουργείο Πολιτισμού, Επιχείρηση πολιτιστικής ανάπτυξης Δήμου Αλεξανδρούπολης, Αλεξανδρούπολη 2002

Σουλακέλλης Θ., Μικρασιάτικα άσματα: 15 τραγούδια της Μικρασίας σε βυζαντινή και ευρωπαϊκή μουσική σημειογραφία, Φίλιππος Νάκας, Αθήνα 2000

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον ακρόαση, ανάλυση και σπουδή μουσικών παραδειγμάτων από την ενδεικτική δισκογραφία που δίδεται στην τάξη.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών συζήτηση και ομαδική μουσική εκτέλεση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Αξιολογείται η κατανόηση όλων των ζητημάτων που αφορούν την μελέτη των λαϊκών ορχηστρών (Θεωρία), καθώς και η ικανότητα ερμηνευτικής προσέγγισης και εκτέλεσης μουσικών κομματιών από ένα ευρύ φάσμα λαϊκού ρεπερτορίου (Εργαστήριο).

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish