Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Τίτλος Μαθήματος

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Κωδικός Μαθήματος

MUS1210

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 4 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

1ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

6 (3+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας, της πορείας και εξέλιξης της επιστήμης της εθνομουσικολογίας. Ανασκόπηση των κυριότερων τάσεων που αναπτύχθηκαν με βάση τις ιδεολογίες και τις αντιλήψεις στο χώρο και το χρόνο (Συγκριτική Μουσικολογία, Μουσική Λαογραφία, Εθνομουσικολογία, Ανθρωπολογία της μουσικής κλπ.).

- Κατανόηση όλων των «σχολών» σκέψης, καθώς και των ιδεολογικών ρευμάτων τα οποία συνοδεύουν την μελέτη των προφορικών μουσικών παραδόσεων.

- Εφαρμογή των προσεγγίσεων αυτών στις σύγχρονες ανάγκες για την προσέγγιση του λαϊκού πολιτισμού. Ταξινόμηση και οριοθέτηση των διαφορετικών ιστορικών και ιδεολογικών προσεγγίσεων που αναπτύσσονται σε σχέση με τον προσδιορισμό και τη μελέτη των προφορικών λαϊκών παραδόσεων.

- Ανάλυση των βασικών μεθοδολογικών τεχνικών έρευνας, καταγραφής και μελέτης μουσικών στοιχείων και πολιτισμικών εκφράσεων λαϊκού περιεχομένου. Ανάλυση των βασικών ζητημάτων καλλιτεχνικής έκφρασης σε σχέση με την αναζήτηση εθνικών ταυτοτήτων, εθνοπολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων κλπ.

- Σύνθεση της ιστορικής, κοινωνικής, πολιτικής κλπ. πραγματικότητας με την ιστορία των επιστημολογικών ιδεών-αντιλήψεων που συνοδεύουν την εξέλιξη της επιστήμης της Εθνομουσικολογίας. Συγκριτική μελέτη περιπτώσεων από διαφορετικούς γεωγραφικούς-κοινωνικούς χώρους.

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση ερμηνευτικών προτάσεων κατανόησης αφενός των βασικών τάσεων και αντιλήψεων γύρω από την μελέτη του λαϊκού πολιτισμού και αφετέρου των πολιτισμικών εκφράσεών του.

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από ακρόαση και ανάλυση επιλεγμένων παραδειγμάτων ήχου και κινούμενης εικόνας.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

 

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Ηχητικός πολιτισμός

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσικές του κόσμου

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Νέος Ελληνισμός: πολιτική ιστορία, ιδεολογία και νομοθεσία

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Χορός και ελληνικός λαϊκός πολιτισμός

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Αντικείμενο, oρισμοί και στόχοι της εθνομουσικολογίας. Ιστορική εξέλιξη του κλάδου. Συγκριτική μουσικολογία, μουσική λαογραφία και διασωστική εθνομουσικολογία. Μέθοδοι και τεχνικές (επιτόπια εθνομουσικολογική έρευνα και ανθρωπολογική προσέγγιση της μουσικής). Σύγχρονες τάσεις στην έρευνα πεδίου (ερμηνευτική και αναστοχαστική εθνομουσικολογία). Η μουσική ως επιτελεστική πρακτική. Οικονομική και ιδεολογικοπολιτική διάσταση της μουσικής (μουσικά δίκτυα). Η μουσική επιτέλεση ως δρώμενο και ως δράμα (μουσική αναπαράσταση και συμβολισμός). Μουσική βιογραφία και μουσική εθνογραφία (αφηγήσεις και ιστορίες ζωής). Εθνομουσικολογία της αστικής, λαϊκής και δημοφιλούς μουσικής (μουσική τυπολογία, μουσικές του κόσμου).

Εργαστήριο:

Ανάλυση εξειδικευμένων μελετών περιπτώσεων

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Barz, G. F. και T. J. Cooley (επιμ.) (2008). Shadows in the Field: New Perspectives for Fieldwork in Ethnomusicology. New Edition. New York: Oxford University Press

Blacking, J. (1981). Η Έκφραση της Ανθρώπινης Μουσικότητας (μετφ.: Μιχάλης Γρηγορίου). Αθήνα: Νεφέλη

Blum, S., P. V. Bohlman και D. M. Finnegan, R. (1989). The Hidden Musicians: MusicMaking in an English Town. New York: Cambridge University Press

Nettl, B. (1986). Η Μουσική στους Πρωτόγονους Πολιτισμούς (μετφ.: Κώστας Γριμάλδης). Αθήνα: Κάλβος

Nettl, B. (2005). The Study of Ethnomusicology: Thirty-one Issues and Concepts. New Edition. Urbana: University of Illinois Press.

Nettl, B. και P. V. Bohlman (επιμ.) (1991), Comparative Musicology and Anthropology of Music: Essays on the History of Ethnomusicology. Chicago, London: University of Chicago Press

Neumen (επιμ.) (1993). Ethnomusicology and Modern Music History. Urbana, Chicago: University of Illinois Press

Κάβουρας, Π. (επιμ.) (2010). Φολκλόρ και Παράδοση. Ζητήματα ανα-παράστασης και επιτέλεσης της μουσικής και του χορού. Αθήνα: Νήσος

Χαψούλας, Α. (2010). Εθνομουσικολογία. Ιστοριογραφικές και εθνογραφικές διαστάσεις. Αθήνα: Νήσος

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον ακρόαση και ανάλυση μουσικών παραδειγμάτων από την ενδεικτική δισκογραφία που δίδεται στην τάξη.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών και συζήτηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Αξιολογείται η κατανόηση όλων των ζητημάτων που αφορούν την εθνομουσικολογία και την μελέτη του λαϊκού πολιτισμού (Θεωρία), καθώς και η ικανότητα ερμηνείας ειδικών μελετών περιπτώσεων (Εργαστήριο).

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish