Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Τίτλος Μαθήματος

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα ΙΙΙ

Κωδικός Μαθήματος

MUS3012

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 6 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 άσκηση + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

3ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

7 (4+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης του τροπικού συστήματος των «λαϊκών δρόμων». Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας

- Κατανόηση των επιμέρους μεθόδων εναρμόνισης. Κατανόηση των επιμέρους συνιστωσών του συστήματος των «λαϊκών δρόμων» που συνθέτουν την ανατολική τροπικότητα με την δυτική αρμονία. Κατανόηση της θέσης και του ρόλου του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας σε ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου

- Εφαρμογή όλων των βασικών τρόπων χρήσης συγχορδιακών κύκλων πάνω σε συγκεκριμένα μουσικά παραδείγματα. Εφαρμογή των λαϊκών δρόμων πάνω στο όργανο δεξιότητας

- Ανάλυση των επιμέρους προβλημάτων που προκύπτουν κατά την εναρμόνιση τροπικών ιδιωμάτων

- Σύνθεση γνώσεων από τα πεδία μουσικής θεωρίας και πράξης με σκοπό την βαθύτερη κατανόηση των πολύπλοκων προφορικών παραδόσεων της Ανατολικής Μεσογείου

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση των ιδιαίτερων προβλημάτων που προκύπτουν κατά την προσπάθεια ανάλυσης και καταγραφής και ερμηνείας προφορικών παραδόσεων

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από xρήση μουσικών οργάνων, εποπτικών και κυρίως ακουστικών μέσων καθώς και ειδικών λογισμικών για την ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων.

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

Μουσική δεξιότητα IΙ – Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσικές του κόσμου

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Στοιχεία ακουστικής και οργανοποιία

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Χορός και ελληνικός λαϊκός πολιτισμός

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Τροπικότητα και νεοελληνικοί λαϊκοί δρόµοι. Ιστορική ανασκόπηση, γεωγραφικές ιδιαιτερότητες. Ανάλυση των τεχνικών εναρµόνισης των λαϊκών δρόµων, όπως αυτές ορίζονται από µουσικούς αλλά και αισθητικούς κανόνες. Επισκόπηση των διαφοροποιήσεων στον τρόπο εναρµόνισης, όπως εµφανίζονται στα µουσικά ιδιώµατα των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας στη διαχρονία.

Άσκηση:

Εξάσκηση στην δι’ ακοής αναγνώριση δρόμων και συγχορδιών επί τυπικών παραδειγµάτων του επισκοπούµενου ρεπερτορίου. Ασκήσεις εναρµόνισης σύµφωνα µε περιγεγραµµένα αισθητικά πλαίσια. Ασκήσεις κατανόησης των αρµονικών κύκλων, γενικεύσεις και ιδιαιτερότητες.

Εργαστήριο:

Ασκήσεις τεχνικής εκτέλεσης. Εφαρμογή των μακάμ και των λαϊκών δρόμων. Μελέτη λαϊκών και παραδοσιακών κομματιών από το σχετικό ρεπερτόριο του κάθε οργάνου, είτε συγκεκριμένων περιοχών είτε συγκεκριμένων εποχών. Σολιστική προσέγγιση - συνοδευτική προσέγγιση, τοπικές υφολογικές διαφοροποιήσεις μουσικής εκτέλεσης. Παρουσίαση και ανάλυση τεχνικής συγκεκριμένων τοπικών μουσικών αντιπροσώπων ανά όργανο. Η δυσκολία των εφαρμογών αυτών είναι προοδευτικά αυξανόμενη στην πορεία των εξαμήνων.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Ανδρίκος Νίκος, «Το υβριδικό σύστημα των λαϊκών δρόμων και η ανάγκη εναλλακτικής επαναδιαχείρισής του», Μουσική (και) Θεωρία (Τετράδια 5), Τμήμα Λαϊ̈κής & Παραδοσιακής Μουσικής ΤΕΙ Ηπείρου, Άρτα, σ. 96-106

Βούλγαρης Ε. - Βανταράκης Β., Το αστικό λαϊκό τραγούδι στην Ελλάδα του Μεσοπολέµου, Τµήµα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής - Fagotto, Άρτα – Αθήνα 2007

Κωνστάντζος Γ., Tα τραγούδια της Σµύρνης, Φαγκότο, Aθήνα 1997

Μιχαηλίδης Σ., Aρµονία της σύγχρονης µουσικής, Φ. Nάκας, Aθήνα 1945

Μιχαλάκης Μ., Μέθοδος Μπουζουκιού, Φαγκότο 2000

Μυστακίδης Δ., Το λαούτο, Εν Χορδαίς, Θεσσαλονίκη 2005

Παγιάτης X., Λαϊκοί δρόµοι, Φαγκότο, Aθήνα 1992

Παύλου Λ., Το τουµπελέκι και οι ρυθµοί µέσα από τους χορούς, τα τραγούδια και τους οργανικούς σκοπούς, Τµήµα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής - Fagotto, Άρτα – Αθήνα 2006

Σπυριδάκης Γ. K., Περιστέρης Σ. Δ., Eλληνικά δηµοτικά τραγούδια, τ. Γ΄, Aκαδηµία Aθηνών, Aθήνα 1968

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον μελέτη ασκήσεων που δίδονται στην τάξη και αφορούν στην εξάσκηση στην εκτέλεση συγχορδιακών κύκλων και την εναρμόνιση κομματιών ποικίλου ρεπερτορίου.

Κατ’ οίκον μελέτη πάνω στο όργανο ασκήσεων και μελωδικών κομματιών του ιδιαίτερου ρεπερτορίου του οργάνου δεξιότητας, ο βαθμός δυσκολίας των οποίων αυξάνεται ανάλογα με το εξάμηνο.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών, συζήτηση και εξάσκηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (ξεχωριστά για την θεωρία και την άσκηση). Αξιολογείται ο βαθμός κατανόησης του τρόπου χρήσης των συγχορδιακών κύκλων σε λαϊκά ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου(Θεωρία), καθώς και η ικανότητα στην δι' ακοής αναγνώριση δρόμων και συγχορδιών (Άσκηση)

Στο Εργαστήριο αξιολογείται η αποκτηθείσα δεξιότητα στο όργανο σε επίπεδο τεχνικής και ύφους καθώς και η ικανότητα απόδοσης όλων των βασικών στοιχείων που διδάχθηκαν στο θεωρητικό σκέλος (οι απαιτήσεις αυξάνονται προοδευτικά ανάλογα με το εξάμηνο)

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish