Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Τίτλος Μαθήματος

Τροπικότητα και εναρμόνιση ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IV

Κωδικός Μαθήματος

MUS4022

Τύπος Μαθήματος

Υποχρεωτικό, 6 ώρες/εβδομάδα, (2 θεωρία + 2 άσκηση + 2 εργαστήριο)

Επίπεδο Μαθήματος

Προπτυχιακό

Εξάμηνο Σπουδών

4ο

Πιστωτικές Μονάδες ECTS

6 (3+3)

Καθηγητής (ες)

 

Μαθησιακά Αποτελέσματα

- Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης της τροπικότητας της μελωδίας όπως αυτή παρουσιάζεται στις πολυτροπικές παραδόσεις που αναπτύχθηκαν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Γνώση της ιστορίας και εξέλιξης του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας.

- Κατανόηση όλων των επιμέρους μεθόδων και αναλυτικών εργαλείων που αναπτύχθηκαν στα τροπικά συστήματα της Οκταηχίας, των Αραβοπερσικών Μακαμ και των αρχαιοελληνικών Αρμονιών. Κατανόηση της θέσης και του ρόλου του εκάστοτε οργάνου δεξιότητας σε ιδιώματα της Ανατολικής Μεσογείου

- Εφαρμογή όλων των στοιχείων τροπικότητας, ρυθμολογίας, μορφολογίας καθώς και ιδιαίτερων υφολογικών στοιχείων διαφόρων τοπικών ιδιωμάτων πάνω στο όργανο δεξιότητας.

- Ανάλυση με την βοήθεια των μεθόδων τροπικής ανάλυσης μελωδικών παραδειγμάτων από διάφορα ιδιώματα

- Σύνθεση γνώσεων από τα πεδία μουσικής θεωρίας και πράξης με σκοπό την βαθύτερη κατανόηση των πολύπλοκων προφορικών παραδόσεων της προαναφερθείσης περιοχής.

- Αξιολόγηση των δεδομένων αυτών για την διατύπωση νέων μοντέλων εξήγησης σε επίπεδο θεωρίας και νέων τρόπων χρήσης των παραδοσιακών οργάνων σε επίπεδο μουσικής πράξης

Τρόπος Διδασκαλίας

Διαδραστική παρουσίαση/διάλεξη που υποστηρίζεται από xρήση μουσικών οργάνων, εποπτικών και κυρίως ακουστικών μέσων καθώς και ειδικών λογισμικών για την ανάλυση μελωδικών παραδειγμάτων

Προαπαιτούμενα Μαθήματα

 

Συνιστώμενα Μαθήματα στο Πρόγραμμα Σπουδών

Αισθητική και παιδαγωγική - Μουσικά σύνολα IV

Αισθητική της λαϊκής μουσικής - Μουσικά σύνολα IΙΙ

Διδακτική του οργάνου - Μουσική δεξιότητα VΙΙ

Εισαγωγή στην εθνομουσικολογία

Ελληνική δισκογραφία - Μουσικά σύνολα ΙI

Ζητήματα ελληνικής λαϊκής μουσικής Ι-ΙΙΙ

Ζητήματα μουσικής κριτικής - Μουσικά σύνολα V

Θεωρία της λαϊκής μουσικής Ι - Μουσική δεξιότητα Ι

Θεωρία της λαϊκής μουσικής ΙΙ - Μουσική δεξιότητα IΙ

Λαϊκές και παραδοσιακές ορχήστρες - Μουσικά σύνολα I

Μακάμ και μορφολογία Ι - Μουσική δεξιότητα V

Μακάμ και μορφολογία ΙΙ - Μουσική δεξιότητα VΙ

Μουσικές του κόσμου

Μουσική παιδαγωγική Ι-ΙΙ

Στοιχεία ακουστικής και οργανοποιία

Στοιχεία βυζαντινής μουσικής - Ψαλτική

Τροπικότητα και εναρμόνιση Ι - Μουσική δεξιότητα IΙΙ

Χορός και ελληνικός λαϊκός πολιτισμός

Περιεχόμενο Μαθημάτων

Θεωρία:

Βασικές μέθοδοι τροπικής ανάλυσης. Τετραχορδική ανάλυση, χρόες και μελωδικές κινήσεις, ιεραρχία βαθμίδων, πορεία ανάπτυξης, μελωδικές έλξεις και μεταβολές. Ιστορική εξέλιξη των τροπικών συστημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Τροπική ανάλυση συνθέσεων και εξοικείωση µε τους τρόπους περιγραφής τροπικών οντοτήτων στην παλιά και σύγχρονη βιβλιογραφία. Παρουσίαση των βασικών τροπικών οικογενειών και ανάλυσή τους.

Άσκηση:

Εξάσκηση στην δι’ ακοής τροπική ανάλυση µελωδικών παραδειγµάτων.

Εργαστήριο:

Ασκήσεις τεχνικής εκτέλεσης. Εφαρµογή των µακάµ και των λαϊκών δρόµων. Μελέτη λαϊκών και παραδοσιακών κοµµατιών από το σχετικό ρεπερτόριο του κάθε οργάνου, είτε συγκεκριµένων περιοχών είτε συγκεκριµένων εποχών. Σολιστική προσέγγιση - συνοδευτική προσέγγιση, τοπικές υφολογικές διαφοροποιήσεις µουσικής εκτέλεσης. Παρουσίαση και ανάλυση τεχνικής συγκεκριµένων τοπικών µουσικών αντιπροσώπων ανά όργανο. Η δυσκολία των εφαρµογών αυτών είναι προοδευτικά αυξανόµενη στην πορεία των εξαµήνων.

Συνιστώμενη Βιβλιογραφία

Signell, K. 2004, Makam: Modal Practice in Turkish Art Music. Nokomis Florida: Usul

Ozkan, I.H. 1984, Turk Musikisi Nazariyati ve Usulleri Istanbul: Otuken

Powers, H. 1980, «Mode» In the New Grove: Dictionary of Music and Musicians. Vol 12. London: Macmillan

Μαυροειδής, Μ. 1999, Mουσικοί Τρόποι στην Ανατολική Μεσόγειο. Αθήνα: Φαγκότο

Davis, R. 2000, «Mode» στο New Grove Dictionary of Music and Musicians. Λονδίνο: Macmillan

Κηλτζανίδης, Π. 1881, Μεθοδική Διδασκαλία Ελληνικής Μουσικής, Θεσσαλονίκη: Ρηγόπουλος

Σκούλιος, Μ. 2006, «Προφορικές μουσικές παραδόσεις του ελλαδικού χώρου. Ζητήματα θεωρητικής ανάλυσης», Πολυφωνία, 8: 58-69. Αθήνα

Σκούλιος, Μ. 2010, «Η θέση και η σημασία της έννοιας της κλίμακας στα ανατολικά τροπικά συστήματα», Μουσική (και) Θεωρία (Τετράδια 5), Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής ΤΕΙ Ηπείρου, Άρτα, σ. 114-130

Μαθησιακές Ασκήσεις

Κατ’ οίκον μελέτη ασκήσεων που δίδονται στην τάξη και αφορούν στο κούρδισμα φυσικών διαστημάτων με αρμονικούς, στην δι ακοής αναγνώριση υπομονάδων, χροών και μελωδικών κινήσεων και στην εξάσκηση των φοιτητών στην φωνητική απόδοση τέτοιων προτύπων μελωδικής συμπεριφοράς.

Κατ’ οίκον μελέτη πάνω στο όργανο ασκήσεων και μελωδικών κομματιών του ιδιαίτερου ρεπερτορίου του οργάνου δεξιότητας.

Μέθοδοι Διδασκαλίας

Το μάθημα στηρίζεται σε τριμερή διδασκαλία, με συμμετοχή των φοιτητών, συζήτηση και εξάσκηση.

Κριτήρια και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (ξεχωριστά για την θεωρία και την άσκηση). Αξιολογείται ο βαθμός κατανόησης των μεθόδων τροπικής ανάλυσης που διδάσκονται στο μάθημα (Θεωρία), καθώς και η ικανότητα στην δι' ακοής αναγνώριση υπομονάδων, χροών και μελωδικών κινήσεων (Άσκηση)

Στο Εργαστήριο αξιολογείται η αποκτηθείσα δεξιότητα στο όργανο σε επίπεδο τεχνικής και ύφους καθώς και η ικανότητα απόδοσης των τρόπων, των ρυθμών και του ειδικού ρεπερτορίου του οργάνου (οι απαιτήσεις αυξάνονται προοδευτικά ανάλογα με το εξάμηνο)

Γλώσσα Διδασκαλίας

Ελληνική

 
ΕλληνικάEnglish